Strona główna »» E-poradniki »» Vat praktycznie »» Struktura sprzedaży w podatku VAT »» Zasada ogólna   

Stan prawny na dzień:
2005-01-01


 

    Od 1 maja obowiązuje nowa ustawa w zakresie podatku VAT. Oprócz wielu innych zmian ustawodawca wprowadził zarówno nowe rozwiązania, jak i przekształcenia, w sposobie dokumentowania, w przypadku równoczesnego prowadzenia sprzedaży opodatkowanej i zwolnionej.

Oto kilka najbardziej widocznych zmian:


  1. Zamiana terminów poprzednio obowiązujący, tj. sprzedaży opodatkowanej i zwolnionej, na czynności, w związku, z którymi podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego i czynności w związku, z którymi podatnikowi nie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.

  1. Jeśli nie potrafimy rozdzielić towarów i usług związanych tylko czynnościami z prawem do obniżenia od czynności bez takiego prawa, to musimy obliczyć i stosować proporcję udziału czynności z prawem do obniżenia w sprzedaży ogółem z ubiegłego roku.

  1. Po zakończeniu roku kalendarzowego należy skorygować kwotę obniżenia podatku przy zastosowaniu „rzeczywistego” współczynnika udziału tych czynności w sprzedaży w danym roku.

Wszystkie te zmiany mają służyć wierniejszemu odwzorowaniu rzeczywistości, tj. żeby podatnik odliczył taką kwotę podatku, do jakiej naprawdę miał prawo. Niestety ściślejsze odwzorowanie rzeczywistości pociągnęło za sobą znaczną komplikację w rozliczaniach związanych z tego typu transakcjami.

ZASADA OGÓLNA

W przypadku prowadzenia działalności związanej zarówno z czynnościami dającymi prawo do obniżenia kwoty podatku należnego jak i z czynnościami nie dającego takiego prawa, podatnik powinien prowadzić dokumentację umożliwiającą oddzielenie kwot związanych z czynnościami z prawem jak i bez prawa. Dopiero w sytuacji niemożności rozdzielenia towarów i usług związanych z jednymi lub drugimi czynnościami, lub braku udokumentowania takiego rozdzielenia, podatnik musi stosować proporcję udziału czynności z prawem w sprzedaży ogółem.

    Art. 90 ust. 1 ustawy o VAT - W stosunku do towarów i usług, które są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, podatnik jest obowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanego z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego.

W zakresie, w jakim towary są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Zasadą jest, że czynności nie podlegające opodatkowaniu lub zwolnione nie dają prawa do odliczenia podatku naliczonego.

Nowością jest, że podatnik może zmniejszyć podatek należny o kwotę podatku naliczonego nie tylko związanego ze sprzedażą opodatkowana, lecz również z innymi czynnościami, które nie pociągają za sobą naliczenie podatku należnego, lecz dają możliwość odliczenia podatku należnego. Taka możliwość została przewidziana przez ustawodawcą w art. 86 - prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje również w przypadku, gdy importowane lub nabyte towary i usługi nie są wykorzystywane do wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu lub zwolnionych z opodatkowania:

I. czynności nie podlegające opodatkowaniu VAT, dające prawo do odliczenia podatku naliczonego:

  1. art. 86 ust. 8 pkt 1 - czynności dotyczące świadczenia usług, w którym miejscem opodatkowania zgodnie z art. 27 ust. 3 nie jest terytorium Polski,

  2. art. 86 ust. 8 pkt 1 – czynności dotyczące dostawy towaru, w którym miejscem opodatkowania nie jest terytorium Polski, tj. dostawa towarów instalowanych lub montowanych,

Pod warunkiem, że:

- podatek naliczony mógłby zostać odliczony, gdyby czynności te były wykonywane na terytorium Polski,

- podatnik musi udokumentować związek zakupu towarów lub usług ze sprzedażą poza terytorium Polski.

Nie ma znaczenia, w omawianym przypadku, czy miejscem opodatkowania wykonywanych czynności jest kraj UE czy państwo trzecie. Ustawa nie wymaga również, by wykonywane czynności były opodatkowane w miejscu wykonania.

  1. art. 86 ust. 8 pkt 2 – czynności dotyczące nieodpłatnego przekazania prezentów małej wartości i próbek,

II. czynności zwolnione z opodatkowania VAT, dające prawo do odliczenia podatku naliczonego:

  1. art. 86 ust. 9 – czynności dotyczące usług pośrednictwa finansowego (większość tego typu usług jest zwolniona z opodatkowania podatkiem VAT, chociaż katalog usług zwolnionych jest szerszy niż usługi z prawem do odliczenia podatku naliczonego)

- pod warunkiem, że miejscem świadczenia tych usług zgodnie z art. 27 ust. 3 pkt 1 jest terytorium państwa trzeciego (poza UE) lub gdy usługi dotyczą bezpośrednio towarów eksportowanych pod warunkiem, że podatnik posiada dokumenty, z których wynika związek odliczonego podatku z tymi czynnościami.

Z wyżej opisanych względów w obecnie obowiązującym przepisie dotyczącym możliwości częściowego odliczania podatku nie ma już podziału na czynności opodatkowane i zwolnione, jak to było na gruncie starej ustawy, lecz na czynności w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje.

Podatnikowi, który prowadzi działalność obejmującą zarówno czynności dające i jak nie dające prawo do obniżenia podatku naliczonego, przysługuje możliwość odliczenia podatku naliczonego, ale tylko w odniesieniu do czynności, związanych z czynnościami, w stosunku do których przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.

Podatnik ma zawsze prawo zrezygnować z prawa do obniżenia podatku należnego o naliczony, jednakże gdy chce to prawo zachować musi prowadzić ewidencje, która umożliwi mu określenie kwot związanych z czynnościami dającymi prawo mu do obniżenia podatku naliczonego.

NIE ZACHOWANA ZASADA OGÓLNA A PRAWO DO OBNIŻENIA PODATKU NALEŻNEGO.

W przypadku, gdy niemożliwe jest bezpośrednie przyporządkowanie kwot związanych z czynnościami dającymi prawo do obniżenia podatku należnego należy zastosować proporcję sprzedaży. Przy czym obowiązki podatnika na tym się nie kończą, ponieważ w porównaniu z poprzednio obowiązującym stanem prawnym podatnik obowiązany jest do:

- wstępnego określenia proporcji sprzedaży

- korekty podatku odliczonego po zakończeniu roku

- szczególnej korekty podatku naliczonego związanego z zakupem środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji.



Podstawa prawna:
Ustawa o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 r. (Dz.U. z 2004 r., Nr 54, poz. 535).

« wstecz
Wskaźniki i stawki

Copyright Centrum Doradztwa i Informacji Difin / O nas